Na profilu „JSW związki” opublikowano stanowisko dotyczące działań Zarządu JSW S.A. w sprawie rozmów płacowych. Treść tego wpisu, mimo deklarowanej obrony praw pracowniczych, w praktyce prowadzi do podziałów po stronie społecznej i osłabia wspólną reprezentację związkową. W obecnym momencie dla JSW taki kierunek działań jest nie tylko nieodpowiedzialny, ale wręcz niekorzystny dla pracowników.
Sytuacja w JSW wymaga wspólnej odpowiedzialności
JSW znajduje się dziś w trudnym i newralgicznym położeniu. Trwające rozmowy dotyczą realnych kwestii płacowych i świadczeń, które bezpośrednio wpływają na sytuację bytową pracowników, to w rękach organizacji związkowych leży los tysięcy rodzin. W takim momencie, od organizacji związkowych oczekuje się maksymalnej odpowiedzialności, rozwagi i zdolności do współdziałania.
Wpis opublikowany na profilu „JSW związki” idzie w przeciwnym kierunku. Zamiast wzmacniać wspólny front strony społecznej, utrwala narrację podziałów i rywalizacji pomiędzy organizacjami związkowymi działającymi w spółce.
Pomniejszanie pluralizmu związkowego
Szczególnie niepokojące jest wyraźne pomniejszanie roli pozostałych organizacji związkowych. Wpis sugeruje, że tylko wybrane związki posiadają faktyczne prawo do reprezentowania interesów całej załogi, podczas gdy inne są sprowadzane do roli drugorzędnej.
Taka narracja uderza w fundament pluralizmu związkowego, który od lat stanowi jeden z filarów ochrony praw pracowniczych. Różnorodność organizacji nie osłabia strony społecznej sama w sobie. Osłabia ją dopiero próba monopolizacji reprezentacji i marginalizowania części środowiska związkowego.
Reprezentatywność jako argument selektywny
Autorzy wpisu wielokrotnie odwołują się do pojęcia reprezentatywności, traktując je jako argument rozstrzygający. Problem polega na tym, że pojęcie to wykorzystywane jest w sposób wybiórczy i bez należytego odniesienia do aktualnego stanu faktycznego. Wskazywane przez niektóre organizacje orzeczenia sądowe pochodzą z 2017 roku, a więc sprzed niemal dziewięciu lat. Tymczasem, zgodnie z obowiązującymi przepisami, status reprezentatywności podlega okresowej weryfikacji i może ulegać zmianom nawet w cyklu półrocznym. W konsekwencji brak jest dziś jasnej informacji, na jakiej podstawie i według jakich aktualnych kryteriów przymiot reprezentatywności jest przypisywany. Niezależnie od tego, nawet formalna reprezentatywność nie zwalnia żadnej organizacji związkowej z odpowiedzialności za budowanie porozumienia i poszukiwanie wspólnego stanowiska w sprawach kluczowych dla całej załogi.
Rzeczywista siła związków zawodowych nie wynika wyłącznie z zapisów ustawowych, lecz z realnego poparcia pracowników oraz zdolności do współdziałania. W obecnych uwarunkowaniach to szeroka i mówiąca jednym głosem reprezentacja strony społecznej daje największe szanse na skuteczną ochronę interesów pracowników.
Błędy już na poziomie faktów
Niepokój budzi również warstwa merytoryczna wpisu. Autorzy odnoszą się do pisma, z którym pełniący obowiązki prezesa zarządu JSW zwrócił się do organizacji związkowych, traktując je jako oficjalne stanowisko Zarządu spółki.
Tymczasem pismo to nie spełnia podstawowych wymogów formalnych, jakie powinno spełniać stanowisko Zarządu jako organu kolegialnego. W sensie prawnym nie można więc mówić o piśmie Zarządu JSW. Już na tym etapie zabrakło rzetelnej analizy stanu faktycznego, co podważa wiarygodność dalszych ocen i wniosków zawartych we wpisie.
Skutki dla pozycji negocjacyjnej pracowników
Najpoważniejszym skutkiem takiego podejścia jest realne osłabienie strony pracowniczej. Podzielone środowisko związkowe ma mniejszą siłę negocjacyjną i łatwiej staje się obiektem działań rozbijających jedność załogi. Można właśnie odnieść wrażenie, że strona pracodawcy osiągnęła pierwszy cel, rozbicie wspólnie działających organizacji związkowych.
Z perspektywy pracowników nie ma znaczenia, która organizacja ogłosi się jedynym właściwym reprezentantem. Liczy się efekt końcowy, czyli ochrona miejsc pracy, wynagrodzeń i świadczeń. Narracja oparta na wywyższaniu jednych związków kosztem innych oddala od realizacji tych celów.
Jedność jako warunek skutecznej obrony
Związek Zawodowy Jedność KWK Pniówek stoi na stanowisku, że w obecnej sytuacji JSW kluczowe znaczenie ma mówienie jednym głosem przez wszystkie organizacje związkowe. Wewnętrzne spory, podważanie pluralizmu i selektywne interpretowanie przepisów nie wzmacniają strony społecznej.
Jedno pozostaje pewne. Pracownicy JSW na takim sposobie prowadzenia debaty związkowej nie zyskają. W obecnym momencie mogą jedynie stracić
